Formalności PRZED Urodzeniem Dziecka

Formalności przed narodzinami dotyczą głównie uznania ojcostwa (gdy rodzice nie są małżeństwem), wyboru imienia, wyboru położnej i placówki oraz zaplanowania urlopów i zasiłków.

Złożenie oświadczenia o uznaniu ojcostwa (jeżeli rodzice nie są małżeństwem)

Jeśli rodzice nie są małżeństwem, konieczne jest złożenie oświadczenia o uznaniu ojcostwa w Urzędzie Stanu Cywilnego (USC).

• Kiedy: Najlepiej zrobić to przed narodzinami, choć jest to możliwe również po porodzie. Uznanie przed porodem ułatwia załatwienie wszystkich formalności w szpitalu.

• Gdzie: W dowolnym Urzędzie Stanu Cywilnego.

• Wymagane dokumenty: Dokumenty tożsamości rodziców. Matka musi złożyć ustne oświadczenie potwierdzające ojcostwo mężczyzny.

Wybór imienia dziecka

Rodzice muszą wspólnie zdecydować o imieniu dziecka. Zgodnie z prawem:

• Maksymalna liczba imion: Można nadać maksymalnie dwa imiona.

• Zasady wyboru: Imię nie może być ośmieszające, nieprzyzwoite, w formie zdrobniałej, ani nie powinno być imieniem niepozwalającym odróżnić płci.

• Ważne: Ustalenie imienia przed porodem przyspiesza proces rejestracji w USC.

Planowanie urlopu rodzicielskiego i zasiłków

Przed porodem warto zaplanować podział urlopów rodzicielskich i macierzyńskich oraz zasiłków.

• Urlop macierzyński: Pracownica może złożyć wniosek o urlop macierzyński, który może rozpocząć się do 6 tygodni przed planowaną datą porodu. Jest to podstawa do otrzymywania zasiłku macierzyńskiego.

• Urlop rodzicielski: Warto omówić podział urlopu rodzicielskiego, w tym 9 tygodni nieprzenoszalnych dla każdego z rodziców, które weszły w życie w 2023 roku.

Oprócz formalności przed porodem warto przygotować też najpotrzebniejsze rzeczy dla dziecka. Praktyczną listę z ilościami i darmową checklistą PDF znajdziesz w poradniku wyprawka dla noworodka.

Formalności po urodzeniu dziecka 

Najważniejsze formalności po porodzie to zgłoszenie urodzenia i rejestracja dziecka w USC, zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego oraz złożenie wniosków o świadczenia.

Zgłoszenie urodzenia i akt urodzenia – termin 21 dni

Urodzenie dziecka trzeba zgłosić w Urzędzie Stanu Cywilnego w ciągu 21 dni od porodu. Szpital przekazuje do USC kartę urodzenia, a rodzice składają wniosek o sporządzenie aktu urodzenia – osobiście w USC (miejsca urodzenia dziecka lub zameldowania rodziców) albo elektronicznie przez gov.pl. W tym samym wniosku zwykle podaje się imię (imiona) dziecka, a w wyniku rejestracji dziecko otrzymuje numer PESEL. Pamiętaj o dowodach osobistych obojga rodziców, a przy rodzicach niebędących małżeństwem – o wcześniejszym uznaniu ojcostwa.

Ubezpieczenie zdrowotne dziecka

Dziecko powinno zostać zgłoszone do ubezpieczenia zdrowotnego jako członek rodziny jednego z rodziców (zgłoszenia dokonuje pracodawca albo rodzic samodzielnie w ZUS – formularz ZUS ZCNA), co do zasady w ciągu 7 dni od urodzenia. Zaraz po porodzie dziecko ma prawo do świadczeń zdrowotnych, ale zgłoszenie warto załatwić od razu, bo jest potrzebne m.in. do deklaracji w przychodni POZ.

Urlopy po urodzeniu dziecka

Po porodzie pracownicy mają prawo do urlopu macierzyńskiego (20 tygodni przy jednym dziecku), urlopu rodzicielskiego (do 41 tygodni przy jednym dziecku, do 43 przy porodzie mnogim; po 9 tygodni zarezerwowane dla każdego z rodziców) oraz urlopu ojcowskiego (2 tygodnie, do ukończenia przez dziecko 12 miesięcy). Wnioski składa się u pracodawcy, a osoby prowadzące działalność lub niebędące pracownikami powinny sprawdzić zasady zasiłków w ZUS.

Zameldowanie dziecka

Zameldowanie dziecka następuje obecnie automatycznie w momencie sporządzenia aktu urodzenia przez Urząd Stanu Cywilnego (USC).

• Jak działa: Jeśli rodzice mieszkają pod tym samym adresem, dziecko zostaje automatycznie zameldowane pod adresem ich wspólnego zameldowania.

• Ważne: Jeśli rodzice mają różne adresy zameldowania, USC wymaga wskazania adresu zameldowania dziecka. W przypadku braku porozumienia dziecko zostaje zameldowane tymczasowo pod adresem zameldowania matki.

Zgłoszenie do przychodni POZ i położnej środowiskowej

Zapewnienie dziecku podstawowej opieki zdrowotnej (POZ) jest kluczowe w pierwszych tygodniach życia.

• Położna środowiskowa: Położną należy wybrać w trakcie ciąży lub zaraz po porodzie. Szpital ma obowiązek przesłać informację o porodzie. Położna realizuje wizyty patronażowe (minimum 4) w pierwszych 6 tygodniach życia dziecka, oceniając stan zdrowia matki i dziecka. Wystarczy złożyć deklarację wyboru w przychodni POZ, do której należy położna.

• Lekarz i pielęgniarka POZ: Należy wybrać lekarza i pielęgniarkę podstawowej opieki zdrowotnej dla dziecka, składając deklarację wyboru w wybranej przychodni. Jest to konieczne do realizacji bilansów zdrowia, szczepień i ewentualnych wizyt chorobowych.

Internetowe Konto Pacjenta (IKP) dla dziecka

Po nadaniu numeru PESEL dziecko automatycznie zostaje przypisane do IKP jednego z rodziców (zwykle tego, który zgłosił dziecko do ubezpieczenia).

• Korzyści: Rodzic z dostępem do IKP może sprawdzać historię leczenia dziecka, e-recepty, e-skierowania, rejestr szczepień oraz zapisy. Dostęp możliwy jest przez stronę pacjent.gov.pl.

Złożenie wniosków o świadczenia rodzinne i zasiłki

Rodzice mogą ubiegać się o następujące świadczenia:

• 800+ – miesięczne świadczenie na każde dziecko do 18. roku życia. Wniosek składa się online (np. przez ZUS PUE, aplikację mZUS lub bankowość elektroniczną).

• Becikowe (jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia dziecka) – świadczenie 1000 zł, jeśli dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 1922 zł netto (kryterium ogólnopolskie). Uwaga: w niektórych gminach istnieją lokalne wersje becikowego z różnymi warunkami – warto sprawdzić w urzędzie gminy.

• „Kosiniakowe” – 1000 zł miesięcznie przez 12 miesięcy (lub dłużej przy większej liczbie dzieci) dla matek nieubezpieczonych, niepracujących.

• „Aktywny Rodzic” (od 1 października 2024 r.) – obejmuje dzieci w wieku od 12 do 35 miesięcy. Rodzice mogą otrzymać jedno z poniższych świadczeń miesięcznych:

  • Aktywnie w domu – 500 zł dla rodziców nieaktywnych zawodowo, jeśli dziecko nie uczęszcza do żłobka, przedszkola ani nie jest pod opieką dziennego opiekuna.

  • Aktywnie w żłobku – do 1500 zł miesięcznie (lub do 1900 zł, jeśli dziecko ma orzeczenie o niepełnosprawności), ale nie więcej niż rzeczywista opłata ponoszona przez rodzica.

  • Aktywni rodzice w pracy – 1500 zł dla rodziców aktywnych zawodowo, jeśli dziecko nie korzysta z opieki instytucjonalnej.

  • Wnioski o powyższe świadczenia składa się wyłącznie online – przez PUE ZUS.

Zgłoszenie dziecka do systemu opłat za śmieci

Jest to obowiązek wynikający z prawa lokalnego. Po nadaniu numeru PESEL i zameldowaniu dziecka, należy zaktualizować deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

• Gdzie: Urząd Gminy/Miasta (wydział gospodarki odpadami) lub elektronicznie.

• Kiedy: Zazwyczaj w terminie 14 dni od zaistnienia zmiany (czyli urodzenia dziecka).

Gdy karmienie piersią nie jest możliwe, wybór najlepszego mleka modyfikowanego jest kluczowy dla przyszłości Twojego dziecka - pragniesz dla niego zdrowia i najlepszego rozwoju. Dlatego stworzyliśmy mleko Laktowit z laktoferyną i MFGM, opracowane na podstawie wyników badań klinicznych.